پاسخ کوتاه: وکیوم، تست قطعی نشتی نیست
اگر مدار کولر پس از وکیوم افت محسوسی نشان ندهد، فقط می‌فهمیم که در همان مدت و با دقت ابزار، نشتی بزرگی دیده نشده است. این نتیجه ثابت نمی‌کند مدار در فشار کاری، گرمای موتور و لرزش خودرو کاملاً بدون نشتی است.
وکیوم برای خارج‌کردن هوا و کمک به تبخیر رطوبت پیش از شارژ ضروری است، اما هدف اصلی آن نشتی‌یابی کامل نیست. برای عیب‌یابی درست ممکن است در کنار آن از آزمون فشار کنترل‌شده با نیتروژن خشک، نشت‌یاب الکترونیکی، کف مخصوص یا ماده ردیاب فرابنفش استفاده شود؛ انتخاب روش به نوع عیب و وضعیت مدار بستگی دارد.
چرا مدار ممکن است وکیوم را نگه دارد اما باز هم نشتی داشته باشد؟
هنگام وکیوم، فشار داخل مدار از هوای بیرون کمتر است؛ ولی کولر در زمان کار با فشار مثبت و دمای متغیر فعالیت می‌کند. بعضی آب‌بندها، شیلنگ‌ها یا اتصالات ممکن است زیر فشار، گرما یا حرکت رفتار متفاوتی داشته باشند. نشتی بسیار ریز نیز شاید در زمان کوتاه و با گیج معمولی قابل مشاهده نباشد.
- تغییر دمای محیط می‌تواند عدد گیج را تغییر دهد و با نشتی اشتباه شود.
- شلنگ سرویس، کوپلینگ یا شیر منیفولد خودِ دستگاه نیز ممکن است مسیر خطا باشد.
- نشتی وابسته به لرزش یا گرم‌شدن در حالت توقف خودرو ظاهر نمی‌شود.
- دقت گیج و مدت آزمون بر تشخیص نشتی‌های بسیار آهسته اثر دارد.
برای آشنایی با هدف این مرحله، مطلب چرا مدار کولر پیش از شارژ وکیوم می‌شود؟ را نیز بخوانید.
تست فشار با نیتروژن خشک چه کمکی می‌کند؟
در آزمون فشار، تکنسین مدار را با نیتروژن خشک و فشار تعیین‌شده برای همان خودرو یا قطعه بررسی می‌کند. سپس تغییر فشار، صدای خروج گاز یا تشکیل حباب در محل مشکوک ارزیابی می‌شود. چون آزمون در فشار مثبت انجام می‌شود، می‌تواند عیبی را نشان دهد که هنگام وکیوم مشخص نشده است.
با این حال نیتروژن هم به‌تنهایی محل هر نشتی را قطعی پیدا نمی‌کند. مقدار فشار، زمان آزمون، تغییر دمای محیط و محدودیت قطعات باید در نظر گرفته شود. فشار بیش از حد ممکن است آسیب‌زا باشد؛ بنابراین عدد ثابتی برای همه خودروها توصیه نمی‌شود.
نشت‌یاب الکترونیکی و ماده UV چه تفاوتی دارند؟
نشت‌یاب الکترونیکی برای شناسایی بخار مبرد در محل‌های مشکوک کاربرد دارد، اما حساسیت دستگاه، جریان هوا و آلودگی محیط روی نتیجه اثر می‌گذارد. ماده ردیاب UV نیز باید با روغن و مبرد در مدار گردش کند تا در محل خروج اثر بگذارد؛ بنابراین برای مدار کاملاً خالی یا نشتی‌ای که فقط در شرایط خاص رخ می‌دهد همیشه پاسخ فوری نمی‌دهد.
مشاهده چربی اطراف اتصال یا کمپرسور فقط یک سرنخ است. مطلب نشانه‌های نشتی گاز کولر خودرو علائم قابل مشاهده را توضیح می‌دهد.
ترتیب منطقی نشتی‌یابی در مجموعه گندمی
بررسی از سابقه کم‌شدن سرما، بازدید اتصالات و قطعات، کنترل شیرهای سرویس و انتخاب آزمون متناسب شروع می‌شود. پس از رفع محل مشکوک، مدار دوباره ارزیابی، وکیوم و با مقدار مشخص سازنده شارژ می‌شود. راهنمای خدمات کولر خودرو از نشتی‌یابی تا شارژ مراحل کلی را معرفی می‌کند.
نکته ایمنی: برای فشار دادن مدار از اکسیژن یا هوای فشرده استفاده نکنید. کار با مبرد، نیتروژن پرفشار و اتصالات سرویس باید با رگلاتور، تجهیزات مناسب و توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود. هیچ آزمونی به‌تنهایی تضمین‌کننده نبودن نشتی در تمام شرایط نیست.
