جواب کوتاه: اگر کولر تیبا خنک نمیکند، معمولاً یکی از این چند مورد پشت ماجراست: کم بودن گاز به خاطر نشتی، کثیف بودن کندانسور، کار نکردن درست فن، ایراد برقی کلاچ کمپرسور یا گرفتگی فیلتر کابین. پس قبل از هر کاری، شارژ گاز را تنها راهحل ندانید. اول باید علت را پیدا کنیم، بعد گاز را به اندازه درست وارد مدار کنیم.
من فریبرز گندمی هستم و از سال ۱۳۸۸ در شارژ کولر گندمی، خیابان پیروزی تهران، روی کولر ماشین کار میکنم. تیبا، ساینا و کوییک از ماشینهایی هستند که زیاد به کارگاه ما میآیند. در این مطلب، ایرادهای رایج کولر تیبا و روش عیبیابی قدمبهقدم را همانطور که برای مشتری توضیح میدهم، میگویم.

کولر تیبا چه فرقی با بقیه ماشینها دارد؟
اصول کار کولر تیبا مثل بقیه خودروهاست. کمپرسور گاز را فشرده میکند، کندانسور گرمای آن را میگیرد و اواپراتور داخل داشبورد هوا را خنک میکند. با این حال، چند نکته درباره این خانواده مهم است.
- کمپرسورهای مختلف: در تیبا و ساینا بسته به سال و سری تولید، خودروساز کمپرسورهای متفاوتی نصب کرده است. همین موضوع روی مقدار گاز اثر دارد.
- موتور کمحجم: روشن کردن کولر روی موتورهای کوچک اثر بیشتری دارد. پس افت کمی در شتاب طبیعی است.
- کندانسور جلوی رادیاتور: در ترافیک، اگر فن یا کندانسور مشکل داشته باشد، کولر زودتر از حالت عادی ضعیف میشود.
برای همین، وقتی تیبا برای سرویس میآید، اول نوع کمپرسور را نگاه میکنیم و بعد سراغ مقدار گاز میرویم.
مقدار گاز کولر تیبا و ساینا چقدر است؟
طبق جدول مقدار گاز کولر خودرو که در سایت خودمان منتشر کردهایم، مقدار شارژ این خانواده به نوع کمپرسور بستگی دارد:
| خودرو و نوع کمپرسور | مقدار شارژ (گرم) |
|---|---|
| تیبا با کمپرسور فوتون | ۶۷۵ |
| تیبا و ساینا با کمپرسور کروز | ۴۸۰ |
| ساینا با کمپرسور سردساز | ۴۵۰ |
همانطور که میبینید، فاصله این اعداد کم نیست. اگر نوع کمپرسور را ندانیم و گاز را حدسی بزنیم، احتمال کمشارژ یا اضافهشارژ بالا میرود. برای همین در کارگاه گاز را با ترازو وزن میکنیم. برای کوییک یا مدلهایی که در جدول نیستند، بهتر است اول برچسب زیر کاپوت و نوع کمپرسور را بررسی کنیم.
علتهای رایج خنک نکردن کولر تیبا
در ادامه، ایرادهایی را میگویم که در تیبا و ساینا بیشتر دیدهایم. البته هر ماشین شرایط خودش را دارد و بدون بررسی نمیشود علت را قطعی گفت.
۱. کم شدن گاز به خاطر نشتی
گاز کولر در یک مدار بسته کار میکند و بهطور عادی مصرف نمیشود. پس اگر کولر هر سال یا هر چند ماه یک بار ضعیف میشود، احتمالاً جایی نشتی دارد. اتصالات لولهها، اورینگها، سوزن والوها و کاسهنمد کمپرسور از جاهای مشکوک هستند. ما برای پیدا کردن نشتی از تست فشار و رنگ UV استفاده میکنیم.
۲. کثیف بودن یا آسیب کندانسور
کندانسور تیبا جلوی رادیاتور آب نشسته است. در نتیجه گرد و خاک، برگ و حشره لای پرههایش جمع میشود. وقتی هوا خوب از آن رد نشود، فشار گاز بالا میرود و کولر در ترافیک گرم میزند. گاهی هم پرهها بر اثر سنگریزه یا شستوشوی نادرست خوابیدهاند.

۳. کار نکردن درست فن
اگر با روشن کردن کولر فن جلو نچرخد، کولر در حالت توقف و ترافیک خیلی ضعیف میشود. علت میتواند رله، فیوز، سیمکشی، کلید فشار یا خود موتور فن باشد. روش عیبیابی را در مطلب فن کولر ماشین روشن نمیشود مفصل توضیح دادهام.
۴. نچسبیدن کلاچ کمپرسور
وقتی دکمه کولر را میزنید، باید صدای «تق» آرامی از جلوی موتور بشنوید. این صدای چسبیدن کلاچ کمپرسور است. اگر کلاچ نچسبد، کولر اصلاً سرد نمیشود. کم بودن گاز، خرابی کلید فشار، رله، فیوز یا بوبین کلاچ میتواند علت باشد. حتی فاصله زیاد صفحه کلاچ هم گاهی باعث این مشکل میشود.

۵. گرفتگی فیلتر کابین و اواپراتور
گاهی گاز و کمپرسور سالماند، اما باد کم از دریچهها بیرون میآید. در این حالت فیلتر کابین یا سطح اواپراتور معمولاً گرفته است. تعویض بهموقع فیلتر کابین کولر خودرو هم باد را بیشتر میکند و هم بوی بد را کم میکند.
۶. ایراد درایر یا شیر انبساط
اگر رطوبت وارد مدار شده باشد یا درایر اشباع باشد، ممکن است کولر یک مدت سرد کند و بعد گرم شود. شیر انبساط معیوب هم میتواند فشارها را به هم بریزد. تشخیص این موارد فقط با گیج و تجربه ممکن است.
عیبیابی اولیه کولر تیبا؛ چه کارهایی خودتان میتوانید بکنید؟
قبل از آمدن به کارگاه، این چند مورد ساده را چک کنید. هیچکدام نیاز به باز کردن مدار ندارند:
- ماشین را روشن کنید و کولر را بزنید. آیا صدای چسبیدن کلاچ را میشنوید؟
- جلوی ماشین را نگاه کنید. آیا فن با روشن شدن کولر میچرخد؟
- پرههای کندانسور را از پشت جلوپنجره ببینید. آیا خیلی کثیف هستند یا پرههایشان خوابیده است؟
- اطراف اتصالات لولهها لکه روغنی میبینید؟
- دمای باد دریچه وسط را با یک دماسنج ساده اندازه بگیرید و یادداشت کنید.
این اطلاعات به تعمیرکار کمک میکند سریعتر به علت برسد. البته شارژ با قوطی یا دست زدن به پورتها را توصیه نمیکنم، چون مقدار گاز را دقیق نمیدانید.

در کارگاه چطور کولر تیبا را بررسی میکنیم؟
روال ما برای تیبا و ساینا تقریباً ثابت است:
- نوع کمپرسور و نوع گاز را مشخص میکنیم.
- فشار دو طرف مدار را با گیج منیفولد میخوانیم.
- کار فن، کلاچ و کلید فشار را تست میکنیم.
- اگر گاز کم باشد، با تست فشار و رنگ UV دنبال نشتی میگردیم.
- بعد از رفع نشتی، مدار را وکیوم میکنیم.
- گاز را با ترازو و به اندازه استاندارد شارژ میکنیم و دمای باد دریچه را میسنجیم.
به این ترتیب، فقط گاز اضافه نمیکنیم و میدانیم چرا کولر ضعیف شده بود. نرخ بهروز شارژ و نشتیابی را هم در لیست قیمت خدمات کولر خودرو ببینید.
چند توصیه برای نگهداری کولر تیبا
- در زمستان هم هر چند هفته یک بار کولر را چند دقیقه روشن کنید تا روغن در مدار بچرخد.
- هر سال قبل از گرما، کندانسور را با فشار آب ملایم و از پشت به جلو تمیز کنید.
- فیلتر کابین را طبق دفترچه یا زودتر در شهرهای پرگرد و خاک عوض کنید.
- اگر کولر دوباره ضعیف شد، بهجای شارژ پشتسرهم، علت نشتی را پیدا کنید.
سؤالات متداول
چرا کولر تیبا در ترافیک گرم میزند ولی در حرکت سرد است؟
معمولاً به فن یا کندانسور مربوط است. در حرکت، هوای عبوری کندانسور را خنک میکند. اما در توقف، همه کار به عهده فن است.
کولر تیبا چند گرم گاز میخورد؟
طبق جدول سایت، تیبا با کمپرسور فوتون ۶۷۵ گرم، تیبا و ساینا با کمپرسور کروز ۴۸۰ گرم و ساینا با کمپرسور سردساز ۴۵۰ گرم گاز میخورد.
با روشن کردن کولر تیبا ماشین بیجان میشود؛ طبیعی است؟
کمی افت شتاب در موتورهای کمحجم طبیعی است. اما اگر دور موتور زیاد پایین بیاید یا موتور بلرزد، باید ماشین را بررسی کنیم.
هر چند وقت یک بار باید کولر تیبا را شارژ کرد؟
اگر مدار نشتی نداشته باشد، کولر نیاز به شارژ دورهای ندارد. کم شدن مکرر گاز یعنی جایی نشتی دارد.
جمعبندی
کولر تیبا سیستم پیچیدهای نیست، اما بدون عیبیابی درست، پول زیادی برای شارژهای پشتسرهم میدهید. اول علت را پیدا کنید؛ نشتی، فن، کندانسور یا کلاچ. بعد گاز را به اندازه درست و با ترازو شارژ کنید.
برای شارژ گاز کولر خودرو در تهران و عیبیابی کولر تیبا، به شارژ کولر گندمی در خیابان پیروزی سر بزنید. برای هماهنگی در اینستاگرام @accfzg پیام بدهید یا از صفحه تماس با ما اقدام کنید.