جواب کوتاه: اگر کولر روشن بوده و زیر ماشین، معمولاً پشت چرخ جلو سمت شاگرد یا نزدیک دیواره آتش، آب زلال و بیبو چکه میکند، در بیشتر موارد این همان آب طبیعی اواپراتور کولر است و جای نگرانی ندارد. اما اگر مایع رنگی، چسبناک، بودار یا چرب باشد، یا وقتی کولر خاموش بوده هم چکه کند، احتمالاً پای نشتی دیگری مثل ضدیخ، روغن یا مایع ترمز در میان است و باید زودتر بررسی شود.
در مغازه زیاد پیش میآید که مشتری با نگرانی میگوید: «دیشب ماشین را پارک کردم، صبح زیرش یک لکه آب بود؛ کولرم نشتی دارد؟» جواب بیشتر وقتها «نه» است؛ ولی نه همیشه. در این مطلب توضیح میدهم چکه آب زیر ماشین کی طبیعی است، کی نیست و خودتان قبل از آمدن به تعمیرگاه چطور میتوانید چند نشانه ساده را بررسی کنید.
چرا وقتی کولر روشن است زیر ماشین آب میچکد؟
کولر خودرو فقط هوا را خنک نمیکند؛ رطوبت هوا را هم میگیرد. هوای داخل کابین از روی پرههای سرد اواپراتور کولر عبور میکند و همان اتفاقی میافتد که روی بدنه یک لیوان آب یخ میبینید: بخار آب روی سطح سرد مینشیند و قطره میشود.
این آب داخل جعبه اواپراتور (پشت داشبورد) جمع میشود و از راه یک لوله یا شیلنگ کوچک تخلیه، از زیر ماشین بیرون میریزد. پس چکه کردن آب کولر نه تنها عیب نیست، نشانه این است که اواپراتور سرد میشود و مسیر تخلیه هم باز است.
محل معمول چکه آب کولر کجاست؟
در بیشتر خودروها خروجی آب کولر زیر ماشین، حوالی دیواره بین موتور و کابین است؛ معمولاً کمی عقبتر از چرخ جلو و اغلب سمت شاگرد یا وسط ماشین. محل دقیق به مدل خودرو بستگی دارد. اگر لکه دقیقاً زیر جلوی موتور، زیر رادیاتور یا نزدیک چرخها باشد، احتمال اینکه از کولر باشد کمتر است.
چه مقدار آب زیر ماشین طبیعی است؟
عدد ثابتی برای این موضوع وجود ندارد، چون مقدار آب به رطوبت هوا، دمای بیرون، مدت روشن بودن کولر و حالت گردش هوا بستگی دارد. در یک روز شرجی یا بعد از یک مسیر طولانی با کولر روشن، ممکن است بعد از پارک کردن تا مدتی آب بچکد و یک لکه بزرگ درست شود. در هوای خشک تهران معمولاً کمتر است.
- چکه کردن چند دقیقه تا مدتی بعد از خاموش کردن ماشین: معمولاً طبیعی است.
- لکهای که بعد از خشک شدن، اثر یا رنگی روی زمین باقی نمیگذارد: نشانه خوبی است.
- چکه آب در روزهایی که اصلاً کولر روشن نبوده: باید بررسی شود.
چطور بفهمیم آب زیر ماشین از کولر است یا نشتی دیگر؟
سادهترین روش این است که یک دستمال کاغذی سفید یا یک تکه مقوای روشن زیر محل چکه بگذارید و به رنگ، بو و حالت مایع دقت کنید. جدول زیر یک راهنمای کلی است، نه تشخیص قطعی:
| نشانه مایع | منبع احتمالی | چه کار کنیم؟ |
|---|---|---|
| زلال، بیبو، مثل آب معمولی، فقط وقتی کولر روشن بوده | آب طبیعی اواپراتور کولر | نیاز به کاری نیست |
| سبز، صورتی، نارنجی یا آبی با بوی شیرین | ضدیخ و مدار خنککننده موتور | آمپر آب و سطح مخزن را بررسی کنید و زودتر سرویس بدهید |
| قهوهای تا سیاه و چرب | روغن موتور یا گیربکس | بررسی در تعمیرگاه |
| زرد روشن تا قهوهای، روان و لغزنده، نزدیک چرخها | احتمال مایع ترمز | رانندگی را محدود کنید و فوراً بررسی شود |
| آبی روشن و رقیق با بوی الکل یا شوینده | مخزن یا شیلنگ آب شیشهشوی | بررسی مخزن و شیلنگ |
یک نکته مهم: گاز کولر (مبرد) خودش به شکل مایع زیر ماشین نمیچکد؛ اگر از مدار نشت کند، معمولاً تبخیر میشود. پس آب زیر ماشین معمولاً نشانه کمبود گاز کولر نیست. اگر روی اتصالات کولر لکه چرب میبینید، آن موضوع دیگری است که با نشتیابی بررسی میشود.
کی چکه نکردن آب کولر خودش یک مشکل است؟
بعضیها خیال میکنند هرچه آب کمتر بچکد بهتر است؛ ولی اگر در یک روز گرم و نسبتاً مرطوب کولر مدتی روشن بوده و هیچ آبی زیر ماشین نمیچکد، دو حالت را باید در نظر گرفت:
۱. گرفتگی لوله تخلیه آب کولر
گرد و خاک، برگ، لجن یا حتی لانه حشرات میتواند خروجی را ببندد. در این حالت آب پشت داشبورد جمع میشود و ممکن است به داخل کابین برگردد. علائمی مثل خیس شدن موکت، صدای شلپشلپ آب پشت داشبورد هنگام ترمز یا پیچیدن، بخار کردن شیشهها و بوی نم داخل ماشین میتواند به این موضوع مربوط باشد. درباره این حالت در مطلب خیس شدن کف سمت شاگرد؛ آب کولر است یا نشتی بخاری؟ مفصل توضیح دادهام.
۲. سرد نشدن کافی اواپراتور
اگر اواپراتور به اندازه کافی سرد نشود، رطوبت کمتری روی آن مینشیند. در این حالت معمولاً خود کولر هم خنک نمیکند و چکه نکردن آب فقط یکی از نشانههاست. علت میتواند کمبود گاز، روشن نشدن کمپرسور یا ایراد برقی باشد که فقط با گیج و تست دقیق مشخص میشود.
چند وضعیت که باید جدی گرفته شوند
- بوی شیرین داخل کابین و چرب شدن شیشه: ممکن است نشتی رادیاتور بخاری باشد، نه آب کولر. توضیح بیشتر در علائم نشتی رادیاتور بخاری.
- کم شدن آب رادیاتور همراه با لکه زیر ماشین: احتمال نشتی مدار خنککننده هست؛ مطلب کم شدن مایع خنککننده را ببینید.
- چکه آب حتی وقتی ماشین چند روز روشن نشده: این دیگر به کولر مربوط نیست و منبع آن باید پیدا شود.
- آب از اگزوز: چند قطره آب از اگزوز در روشن کردن صبح هوای سرد معمولاً طبیعی است؛ ولی دود سفید غلیظ و مداوم با کم شدن آب رادیاتور باید بررسی شود.
تست ساده در خانه: آب کولر است یا نه؟
- ماشین را روی سطح صاف و خشک پارک کنید.
- موتور را روشن کنید، کولر را روی سرد و فن را روی دور متوسط بگذارید و ده تا پانزده دقیقه صبر کنید.
- زیر ماشین، حوالی دیواره آتش، را نگاه کنید. اگر قطرهها کمکم شروع شدند و با خاموش کردن کولر بعد از مدتی قطع شدند، تقریباً مطمئن باشید آب کولر است.
- حالا کولر را خاموش کنید و ماشین را چند ساعت پارک کنید. اگر لکه جدیدی با رنگ یا بو پیدا شد، منبع دیگری در کار است.
برای بررسی زیر ماشین، هرگز وقتی موتور روشن است زیر آن نروید و به قطعات داغ مثل اگزوز و منیفولد دست نزنید.
باز کردن گرفتگی لوله آب کولر؛ خودمان انجام دهیم یا نه؟
در بعضی خودروها سر شیلنگ تخلیه از زیر ماشین در دسترس است و با یک فشار ملایم هوا یا یک سیم نرم و بلند میشود آن را باز کرد. ولی احتیاط کنید: فرو کردن سیم سفت یا پیچگوشتی تا ته شیلنگ ممکن است به پرههای ظریف اواپراتور یا خود جعبه آسیب بزند، و فشار باد زیاد هم میتواند شیلنگ را از جایش دربیاورد. اگر مطمئن نیستید، بهتر است در تعمیرگاه انجام شود.
در خیلی از ماشینها گرفتگی خروجی با بوی نامطبوع کولر همراه است، چون آب راکد پشت داشبورد محیط مناسبی برای کپک است. تعویض بهموقع فیلتر کابین و استفاده درست از کولر کمک میکند این مشکل کمتر پیش بیاید.
نکاتی برای اینکه مسیر آب کولر همیشه باز بماند
- فیلتر کابین را طبق دستورالعمل خودرو یا زودتر در هوای پرگردوخاک تعویض کنید.
- جلوی شیشه (قسمت زیر برفپاککنها) را از برگ و آشغال تمیز نگه دارید.
- چند دقیقه قبل از رسیدن به مقصد، کولر (کمپرسور) را خاموش کنید و فن را روشن بگذارید تا اواپراتور کمی خشک شود.
- بعد از کارهایی مثل تعویض داشبورد یا تعمیر بخاری، مطمئن شوید شیلنگ تخلیه درست سر جایش نصب شده است.
سؤالات متداول
آیا چکه آب زیر ماشین در زمستان هم طبیعی است؟
اگر برای بخار نگرفتن شیشه دکمه کولر (A/C) را روشن کرده باشید، بله؛ کمپرسور کار میکند و رطوبت هوا گرفته میشود. ولی معمولاً مقدارش کمتر از تابستان است.
آب کولر به بدنه یا رنگ ماشین آسیب میزند؟
آب کولر در اصل رطوبت هواست و در شرایط عادی مشکلی ایجاد نمیکند. مشکل وقتی است که این آب به جای بیرون، داخل کابین یا روی سیمکشی و قطعات برقی پشت داشبورد جمع شود.
آب زیر ماشین یعنی گاز کولر کم شده است؟
نه. آب زیر ماشین معمولاً نشانه کار کردن کولر است. کمبود گاز را باید با علائمی مثل کاهش سرمایش و اندازهگیری فشار با گیج بررسی کرد، نه با دیدن آب.
چرا بعد از خاموش کردن ماشین، آب بیشتری میچکد؟
در حرکت، بخشی از آب با جریان هوا پخش میشود و دیده نمیشود. وقتی ماشین میایستد، آب باقیمانده روی اواپراتور و داخل جعبه آرامآرام تخلیه میشود و یک لکه مشخص درست میکند.
جمعبندی
چکه آب زلال و بیبو زیر ماشین بعد از روشن بودن کولر معمولاً طبیعی است و نشان میدهد اواپراتور کارش را درست انجام میدهد. نگرانی وقتی است که مایع رنگ، بو یا حالت چرب دارد، وقتی کولر خاموش بوده هم چکه میکند، یا برعکس آب به جای بیرون، داخل کابین جمع میشود. با یک تست ساده دستمال سفید میتوانید بخش زیادی از ماجرا را خودتان بفهمید.
اگر مطمئن نیستید لکه زیر ماشینتان از کولر است یا نشتی دیگر، به شارژ کولر گندمی در خیابان پیروزی تهران سر بزنید یا از طریق صفحه تماس با ما و اینستاگرام @accfzg با ما در ارتباط باشید. از ۱۳۸۸ کارمان کولر خودروست؛ نرخ خدمات را هم میتوانید در لیست قیمت خدمات کولر خودرو ببینید.