عملکرد شیر انبساط کولر خودرو بر کاهش فشار مبرد و تنظیم ورود آن به اواپراتور استوار است. در این مقاله مسیر مبرد، تفاوت کار شیر با کمپرسور و نحوه تنظیم حرارتی را توضیح میدهیم.

کارکرد شیر انبساط کولر خودرو چگونه است؟
شیر انبساط با کاهش فشار مبرد و تنظیم جریان آن به اواپراتور، به سرمایش کابین کمک میکند. فشردهسازی بخار مبرد وظیفه کمپرسور است؛ شیر انبساط مبرد را فشرده نمیکند.
در مدار دارای شیر انبساط، کمپرسور بخار مبرد را با فشار بالا به کندانسور میفرستد. مبرد در کندانسور گرمای خود را از دست میدهد و به مایع تبدیل میشود. سپس از رسیور درایر و شیر انبساط عبور میکند و وارد اواپراتور میشود.

افت فشار مبرد چگونه به خنک شدن کابین کمک میکند؟
هنگام عبور مایع پرفشار از گذرگاه شیر، فشار افت میکند و بخشی از مایع تبخیر میشود. مخلوط سرد مایع و بخار وارد اواپراتور میشود؛ باقی مایع با جذب گرمای هوای کابین تبخیر میشود و هوای عبوری خنک میشود. بخار مبرد از مسیر برگشت به کمپرسور میرسد تا چرخه ادامه پیدا کند.
یخزدن اواپراتور هدف کارکرد عادی کولر نیست. تجمع یخ میتواند عبور هوا را کاهش دهد و لازم است علت آن، از جمله جریان هوا و کنترل دما، بررسی شود.

چه زمانی باید خرابی شیر انبساط را بررسی کنیم؟
آلودگی مدار یا ذرات ناشی از خرابی کمپرسور میتوانند گذرگاه شیر را مسدود کنند و سرمایش را کاهش دهند. اختلال بخش حرارتی نیز ممکن است جریان مبرد را نامتناسب کند. اما باد گرم، نوسان دما یا یخزدگی بهتنهایی خرابی شیر را ثابت نمیکنند؛ کمبود مبرد و مشکلات جریان هوا نیز باید بررسی شوند.
روش تشخیص و مراحل تعمیر در مقاله علائم خرابی شیر انبساط کولر خودرو؛ تست و تعویض آمده است. برای آشنایی با علتهای دیگر، راهنمای خنک نکردن کولر خودرو را بخوانید.

انواع شیر انبساط و جنس بدنه
شیرهای انبساط حرارتی در شکلهای مختلف، از جمله نوع بلوکی و نوع دارای حسگر خارجی ساخته میشوند و بدنه آنها ممکن است آلومینیومی یا برنجی باشد. جنس بدنه و سال ساخت خودرو بهتنهایی مشخصات عملکردی شیر را تعیین نمیکنند. برای انتخاب قطعه جایگزین باید شماره فنی، نوع مبرد و مشخصات همان خودرو بررسی شود.
همه سیستمهای کولر از شیر انبساط حرارتی استفاده نمیکنند؛ برخی دارای اوریفیس ثابت هستند که برخلاف شیر حرارتی، گذرگاه آن متناسب با دما باز و بسته نمیشود.

رگلاژ حرارتی شیر انبساط چگونه کار میکند؟
شیر انبساط حرارتی با توجه به شرایط خروجی اواپراتور، مقدار جریان مبرد را تنظیم میکند. فشار بخش حساس حرارتی، فشار اواپراتور و نیروی فنر بر موقعیت سوزن اثر میگذارند. این تعادل به تغذیه مناسب اواپراتور و کنترل فوقگرمای بخار خروجی کمک میکند.
فوقگرما یا سوپرهیت، اختلاف دمای بخار با دمای اشباع مبرد در همان فشار است. تنظیم مناسب آن به تبخیر کافی مبرد و کاهش خطر برگشت مایع به کمپرسور کمک میکند. مقدار مجاز و روش اندازهگیری باید از اطلاعات فنی همان سیستم گرفته شود.
آیا تنظیم دستی شیر، سرمای کولر را بیشتر میکند؟
دستکاری تنظیم داخلی شیر بدون دستورالعمل سازنده روش مناسبی برای تقویت سرمای کولر نیست. ابتدا مقدار مبرد، تمیزی کندانسور، فنها، فیلتر کابین و عملکرد سایر اجزا باید بررسی شود.
برای مطالعه بیشتر: وظایف شیر انبساط در راهنمای فنی Valeo و چرخه و عیبیابی کولر در HELLA.
باسلام پس اون پیچی که انتهای شیر انبساط هست و به یه سمت بسته میشه و به سمت دیگه باز میشه چیه اگه اونو یکم شلتر یا سفتتر کنیم چی میشههمون المینیومی هارو میگم که توو خودروی لیفان هم هست